Orgaandonatie, een kwestie van kiezen!

Hieronder hebben we de reacties van de verschillende kamerleden per partij gecategoriseerd. Om privacy redenen is de aanhef (dus de persoon aan wie het bericht gericht is) achterwege gelaten.

Het uitgangspunt voor de Wet op de orgaandonatie is artikel 11 van de Grondwet, het recht op onaantastbaarheid van het lichaam, ook na de dood. Gekoppeld aan het recht op zelfbeschikking laat de Grondwet weinig ruimte voor het verplicht stellen van orgaandonatie. De steller van de vraag maakt zich waarschijnlijk grote zorgen over het aantal organen dat ter beschikking wordt gesteld in Nederland. Het CDA wil het maatschappelijk draagvlak voor orgaandonatie vergroten. Ook zou in elk ziekenhuis volgens het CDA een donorcoordinator aanwezig moeten zijn die met arts en nabestaande nagaat of een overledene toestemming heeft gegeven donor te willen zijn.


Me invoelend in uw omstandigheden kan ik me zeer wel voorstellen dat uw standpunt ten aanzien van transplantatie luidt zoals u het onder woorden brengt. Anderzijds kunt u van de overheid verwachten dat men de persoonlijke integriteit van iedere burger beschermt. Met andere woorden: ons lichaam kan nooit behandeld worden als publiek bezit.
Die stelling luistert nauw, omdat er meerdere doelen te formuleren zijn die vanuit het collectieve belang verdedigbaar zijn. U vraagt om hulp voor uw eigen lichaam, maar de volgende te stellen vraag is beschikbaarheid van organen voor medisch onderzoek, allereerst voor concrete individuele hulp en vervolgens voor vergroting van het algemeen inzicht, steeds met het oog op vergroting van het individuele welzijn. Het slot van zulk een discussie kan zijn de wettelijke beschikbaarheid van ieders lichaam of onderdelen daarvan ten behoeve van de gemeenschap in algemene zin. In dat geval zijn de uiteindelijke vragen: wie bepaalt dan de criteria en op welke gronden? De politiek? Medici? Rechters? Ethici? Verzekeringsmaatschappijen? En wanneer mag een lichaam worden gedemonteerd? Is het overlijdens- of transplantatiemoment te bespoedigen als er toch geen uitzicht is op herstel? En in het kiezen tussen het belang van donor en gedoneerde: wie bepaalt uiteindelijk? De familie of de wet? Ik heb voorlopig nog onvoldoende vertrouwen in de werkelijk altruïstische, ethische of zuivere motieven van welke functionaris of collectief dan ook om die weg thans in te willen slaan.
Dat alles neemt niet weg dat uw vraag relevant is, niet alleen voor uw persoonlijk welzijn. De actie rond orgaandonatie is verre van een succes geweest en de behoefte aan donoren groot. Ik zal onze woordvoerders een kopie van dit antwoord sturen gekoppeld aan de vraag of het onderwerp met enige urgentie op de politieke agenda kan terugkeren. Overigens neem ik aan dat u uw noodkreet breder hebt verzonden dan alleen aan mijn adres, en dat zij dus reeds over uw mail beschikken.


Dank je wel voor je mailtje, waar ik graag kort op wil reageren. Allereerst wil ik zeggen dat ik je wens heel goed begrijp: je zult maar zo lang moeten wachten voor zo'n belangrijke operatie als het krijgen van een nieuw hart! Een tijd geleden heeft de Nederlandse wetgever (de regering en de Tweede Kamer) een nieuwe wet gemaakt over 'orgaantransplantatie'. En toen hebben we hier heel goed over nagedacht en er uiteindelijk voor gekozen om alleen diegenen die hebben opgeschreven dat ze dat willen donor te laten zijn.
Natuurlijk maak ik mij er wel grote zorgen over dat er nog altijd veel te weinig donoren zijn. Samen met de Minister proberen we steeds nieuwe maatregelen te bedenken om daar een oplossing voor te vinden. Ik wil je nog zeggen dat ik het erg goed van je vind dat je uit zorg voor je tante en voor al die andere mensen die een nieuw orgaan nodig hebben, mij een mail hebt gestuurd. Ik beloof je dat ik jouw 'hartekreet' en die van veel andere mensen niet zal vergeten als we weer over dit belangrijke onderwerp praten met de minister!
Vriendelijke groeten en sterkte gewenst, ook voor je tante,


Dank voor je mail, waar ik graag kort op wil reageren. Allereerst wil ik benadrukken dat ik je vraag zeer goed begrijp en ook alleszins kan billijken: je zult maar op een wachtlijst staan voor een zo ingrijpende, maar ook zo vitale operatie als een harttransplantatie! Tegelijkertijd is het zo dat de Nederlandse wetgever indertijd bij de totstandkoming van de Wet op de Orgaandonatie niet zonder redenen heeft gekozen voor het toestemmingssysteem. Toen zijn alle belangen en argumenten zo goed mogelijk afgewogen. Het was toen ook bekend dat er landen waren die voor het "geen-bezwaar"-systeem hadden gekozen. Nederland heeft dat niet gedaan en deze keuze is indertijd door mijn fractie voluit gesteund. Ik wil daar nu niet voor weglopen.
Dat laat onverlet dat wij ons grote zorgen maken over het blijvend tekort aan donoren en dat we regelmatig met de Minister in gesprek zijn over mogelijkheden om op zo kort mogelijke termijn dat aantal te doen toenemen. Het afgelopen jaar is daar diverse malen over gesproken en zijn door de minister ook verschillende maatregelen aangekondigd.
Je "hartekreet" (!) stel ik zeer op prijs,. Ik hoop deze zeker ook te betrekken bij onze interne gedachtenvorming op dit punt en bij de voorbereiding van de komende debatten met de minister.


Dank voor uw mail. Op de valreep van mijn vakantie wil ik toch even kort reageren. Allereerst wil ik benadrukken dat ik uw wens zeer goed begrijp en ook alleszins kan billijken: je zult maar op een wachtlijst staan voor een zo ingrijpende, maar ook zo vitale operatie als een harttransplantatie! Tegelijkertijd is het zo dat de Nederlandse wetgever indertijd bij de totstandkoming van de Wet op de Orgaandonatie niet zonder redenen heeft gekozen voor het toestemmingssysteem. Toen zijn alle belangen en argumenten zo goed mogelijk afgewogen. Het was ook toen bekend dat er landen waren die voor het 'geen bezwaar'-systeem hadden gekozen. Nederland heeft dat niet gedaan en deze keuze is indertijd door mijn fraktie voluit gesteund. Ik wil daar nu niet voor weglopen.
Dat laat onverlet dat wij ons grote zorgen maken over het blijvend tekort aan donoren en dat we regelmatig met de Minister in gesprek zijn over mogelijkheden om op zo kort mogelijke termijn dat aantal te doen toenemen. Het afgelopen jaar is daar diverse malen over gesproken en zijn door de minister ook verschillende maatregelen aangekondigd.
Uw 'hartekreet' (!) stel ik zeer op prijs en hoop ik zeker ook te betrekken bij onze interne gedachtenvorming op dit punt en bij de voorbereiding van komende debatten met de minister.
Met vriendelijke groet en sterktewens,


dank voor je mail. Ik begrijp goed waar je vragen uit voort komen en waardeer het dat je ons daarover benaderd heb. In de Tweede Kamer is al meermalen gesproken over het schrijnende tekort aan donoren/organen en over de beste wijze om daar verbetering in aan te brengen. Het zgn. geen-bezwaar-systeem, zoals ze dat bijv. in België kennen, is daarbij door de meerderheid van de Kamer (waaronder ook de ChristenUnie-fractie) als principieel onjuist (want in strijd met grondrechten) van de hand gewezen. Wel is Kamerbreed aangedrongen op een steviger, verplichtender voorlichting en worden ook wel verdergaande stappen overwogen. Verplichte registratie zou daar onderdeel van kunnen uitmaken, maar het nadeel daarvan is dat je geen sanctie hebt t.o.v. hen die toch niet laten registreren of ze al dan niet donor willen zijn.

Ik twijfel er niet aan dat we vroeg of laat opnieuw hierover zullen debatteren met de minister van VWS en het is goed om klemmende signalen als die van jou daarbij te betrekken. Daarom nogmaals mijn dank.


Via mijn fractiegenoot Marijke Augusteijn heb ik uw mail gekregen. Indetijd was de D66-fractie voorstander van het Belgische systeem. De meerderheid van de Kamer dacht daar toen anders over. Wij zijn nu van mening dat we voorlopig op de gekozen weg moeten doorgaan om niet te veel verwarring te creëren. Bovendien heeft het gekozen systeem wel absoluut in zich dat mensen niet voor onaangename verrassingen worden gesteld. Die veiligheid biedt het andere systeem niet. Daarom hebben wij de minister gevraagd om ervoor te zorgen dat er donorcoördinatoren in ziekenhuizen kunnen komen, het registratieformulier verder vereenvoudigd kan worden en er extra voorlichting gegeven kan worden. De minister heeft dit alles inmiddels uitgevoerd.


Hartelijk dank voor uw bericht. Het moeten werkelijk enerverende tijden voor u zijn. Ik hoop echt dat alles in uw situatie goed komt. Ook voor uw vrouw en dochtertje zal het een zware periode zijn. Indertijd is het donorsysteem, zoals we dat nu kennen, een politiek compromis geweest. Een verdergaand systeem, zoals in Belgie, bleek toen - helaas - niet haalbaar te zijn. Zelf ben ik het met uw standpunt eens. Ik zal de fractie van D66 voorstellen om in het kader van de evaluatie van het donorsysteem ons oorspronkelijke standpunt weer in te nemen. Ik raad u echtger aan met name bij de VVD en het CDA aan te kloppen. Deze partijen blokkeerden een Belgisch systeem indertijd.
Ik wens u veel sterkte en zou het op prijs stellen te zijner tijd van u te horen of u een donorhart hebt gekregen.


Bedankt voor uw email waarin u het donorsysteem aan de kaak stelt. Ook wij zijn aan het nadenken over hoe een en ander verbeterd kan worden. Vooralsnog willen wij echter vasthouden aan de vrije keuze van mensen. Binnen dit systeem zijn reeds enkele aanpassingen gemaakt. Zo heeft minister Borst donorcoördinatoren ingesteld in de ziekenhuizen, wordt er meer aan voorlichting gedaan en is het meldingsformulier vereenvoudigd.


Met aandacht heb ik uw e-mail over het tekort aan donoren gelezen. Ik heb hem ook doorgemaild naar mijn collega Corrie Hermann, die primair woordvoerder is op dit gebied. Maar dat ontslaat mij niet van de plicht ook zelf na te denken. Zeker nu we ook over deze kwestie discussieren ten behoeve van het nieuwe verkiezingsprogramma. Tot nu toe ben ik nogal huiverig geweest voor het geen bezwaar systeem. Ik was en ben van mening dat mensen de zekerheid moeten hebben dat er niets ongewenst met hun lichaam gebeurt, tenzij zij er toestemming voor gegeven hebben. Dat principe verlaten opent een weg die ook op andere gebieden consequenties kan hebben. Ik weet dat dit erg geredeneerd is vanuit de integriteit van de potentiele donor en niet vanuit de positie van iemand als u die wacht op een donororgaan. Dat aan uw situatie wat gedaan moet worden lijkt me evident.
Er moeten meer donoren komen. Op allerlei manieren moet daaraan gewerkt worden. Lukt dat niet, dan moet ik wellicht mijn principiele stellingname tegen de geen bezwaar regeling laten varen. Maar dan wel onder andere uitdrukkelijke garanties, zoals bijv. toestemming van de familie. Ik ben bereid daar verder over na te denken en weet dat diverse mensen in GroenLinks dat ook willen. Ik hoop u hiermee mijn positie duidelijk gemaakt te hebben. Ik weet dat het niet de ondubbelzinnige steun is waarop u wellicht hoopte, maar ik wilde eerlijk zijn, maar ook laten blijken dat uw e-mail mij wel weer aan het denken gezet heeft.


Hartelijk dank voor uw e-mailbericht van 20 oktober jl. aan onze fractievoorzitter, Paul Rosenmöller. Uw brief is in handen gesteld van het Kamerlid Corrie Hermann. De woordvoerder van GroenLinks betreffende het onderwerp orgaandonatie.
GroenLinks is voor orgaandonatie, mits het uitsluitend op vrijwillige basis geschiedt. Mevrouw Hermann heeft er meerdere malen op gewezen dat er wel nog veel meer voorlichting moet worden gegeven betreffende orgaandonatie. Dit omdat het voor veel mensen nog onduidelijk is wat er precies gebeurt als men de donorcodicil heeft ingevuld. In uw brief komt naar voren dat er organen "verloren" gaan omdat nabestaanden volgens de Wet Orgaandonatie het laatste woord zouden hebben. Als men zijn of haar keuze laat registreren bij het donorregister kan diegene zelf bepalen of hij/zij donor wordt, welke organen men wil doneren en of de nabestaanden hier over moeten beslissen.
Tot nu toe zijn wij geen voorstander van een wetswijziging zodat degenen die geen donorcodicil invullen automatisch orgaandonor worden. Het bezwaar daarvan is dat over het lichaam van de mens beschikt wordt zonder dat men daar expliciet toestemming voor gegeven heeft. GroenLinks vindt dat er eerst op andere wijze gekeken moet worden om de beschikbaarheid van donoren te verhogen.
Wel stelt GroenLinks zich zeer terughoudend op jegens het doneren van nieren door levende mensen, gezien de grote risico's van commercialisering en een te zwaar moreel beroep op de potentiële donoren.
Hiermee hoop ik u voldoende geïnformeerd te hebben.


U vraagt of de GroenLinksfractie zou willen nadenken of het Belgische systeem: "donor, tenzij anders vermeld" niet beter is dan hoe het nu in Nederland is geregeld. Tot nu toe zijn wij geen voorstander van een wetswijziging zodat degenen die geen donorcodicil invullen automatisch orgaandonor worden. Het bezwaar daarvan is dat over het lichaam van de mens beschikt wordt zonder dat men daar expliciet toestemming voor gegeven heeft. GroenLinks vindt dat er eerst op andere wijze gekeken moet worden om de beschikbaarheid van donoren te verhogen.
Hiermee hoop ik u voldoende geïnformeerd te hebben.


Hartelijk dank voor uw e-mailbericht over de Wet Orgaandonatie. Allereerst mijn welgemeende excuses voor de late beantwoording van uw brief. De fractie van GroenLinks heeft zeer veel reacties over de behandeling van dit wetsvoorstel gekregen. Dit maakt het tot mijn spijt niet mogelijk om specifieker in te gaan op uw brief. GroenLinks is voor orgaandonatie, mits het uitsluitend op vrijwillige basis geschiedt. Mevrouw Hermann heeft er meerdere malen op gewezen dat er wel nog veel meer voorlichting moet worden gegeven betreffende orgaandonatie. Dit omdat het voor veel mensen nog onduidelijk is wat er precies gebeurt als men de donorcodicil heeft ingevuld. In veel brieven komt naar voren dat er organen "verloren" gaan omdat nabestaanden volgens de Wet Orgaandonatie het laatste woord zouden hebben. Als men zijn of haar keuze laat registreren bij het donorregister kan diegene zelf bepalen of hij/zij donor wordt, welke organen men wil doneren en of de nabestaanden hier over moeten beslissen. Op het programmacongres van GroenLinks 12 januari jl. is een motie aangenomen die een wetswijziging wil bewerkstelligen t.b.v. het automatische donorregistratiesysteem. Wel stelt GroenLinks zich zeer terughoudend op jegens het doneren van nieren door levende mensen, gezien de grote risico's van commercialisering en een te zwaar moreel beroep op de potentiële donoren. Hiermee hoop ik u voldoende geïnformeerd te hebben.


Graag bedank ik u voor uw indringende email dd. heden over het tekort aan donoren. Ik ga ervan uit dat onze woordvoerder volksgezondheid, Rob Oudkerk, inhoudelijk op uw verzoek zal reageren. Hij heeft namens de PvdA Tweedekamerfractie aan de discussies over het registratiesysteem meegedaan. Ik ben eerlijk gezegd nogal terughoudend om dat systeem ingrijpend te wijzigen, maar ik hoor en zie ook dat vanuit de praktijk een steeds grotere druk ontstaat om wel tot een verruiming te komen. Ik zal in elk geval in vervolgdiscussie in PvdA kring ook met uw oproep rekening houden.


Graag reageer ik kort op uw emailbericht over PvdA-fractie ben ik geen woordvoerder voor dit onderwerp, dat is de heer Rob Oudkerk. De PvdA-fractie staat niet onwelwillend tegenover het Belgische systeem voor orgaandonatie, maar wil daar nu niet op overstappen. Er moet bekeken worden hoe het Nederlandse systeem in de praktijk werkt en wat daar eventueel aan verbeterd kan worden. De PvdA-fractie heeft verder onlangs nog gepleit voor een extra wervingscampagne voor orgaandonatie.


Dank je wel voor je mailtje over orgaandonatie Ik ben het helemaal met je eens. Een systeem waarin iedereen donor is, tenzij men aangeeft dat niet te willen is beter. Dan is iedereen in ieder geval verplicht om er over na te denken. Helaas is het nog niet gelukt ander kamerleden daarvan te overtuigen, maar ik blijf mijn best doen.
Ik hoop dat het beter gaat met je tante, wens haar veel stekte van me.


Ik ben het me je eens. De SP heeft bij de behandeling van de wet ook gepleit voor het Belgische geen bezwaar systeem. Omdat dat meer donoren en beschikbare organen oplevert en vanwege het principe: vanzelfsprekende solidariteit. Er waren toen een aantal partijen die het oorspronkelijk met ons eens waren maar later helaas een ommezwaai maken.
Sinds de invoering van de wet blijkt naar mijn idee steeds duidelijker dat de verkeerde keuze is gemaakt. Wij hebben dit dan ook al verscheidene malen aangekaart bij de minister om zo spoedig mogelijk tot een wetswijziging te komen. Het leven van een wachtende patient is niet makkelijk is zoals u ook beschrijft.
Ik ben van plan binnekort een aantal deskundigen bij elkaar te brengen om te kijken hoe we schot in de zaak kunnen krijgen. Uw brief sterkt mij hierin. Wij gaan er opnieuw mee aan de slag.
Met vriendelijke groet en veel sterkte,


Dank je wel voor je mailtje over orgaandonatie. De SP was bij de behandeling van de Wet op de Orgaandonatie al voor het geen-bezwaarsysteem. Een systeem waarin iedereen donor is, tenzij men aangeeft dat niet tewillen, is beter. Dan is iedereen in ieder geval verplicht om er over na te denken. Helaas is het nog niet gelukt andere kamerleden daarvan te overtuigen, maar ik blijf mijn best doen. Na vele signalen dat het aantal donoren terugliep, is er nu ook de officiële evaluatie van de wet waaruit duidelijk blijkt dat deze gefaald heeft. De minister wil nog op andere onderzoeken wachten, maar in de Tweede kamer heb ik aangedrongen op spoedige voorstellen over wat en hoe het beter moet.


Dank je wel voor je mailtje over orgaandonatie De SP was bij de behandeling van de Wet op de Orgaandonatie al voor het geen-bezwaarsysteem. Een systeem waarin iedereen donor is, tenzij men aangeeft dat niet te willen, is beter. Dan is iedereen in ieder geval verplicht om er over na te denken. Helaas is het nog niet gelukt andere kamerleden daarvan te overtuigen, maar ik blijf mijn best doen. Na vele signalen dat het aantal donoren terugliep, is er nu ook de officiële evaluatie van de wet waaruit duidelijk blijkt dat deze gefaald heeft. De minister wil nog op andere onderzoeken wachten, maar in de Tweede kamer heb ik aangedrongen op spoedige voorstellen over wat en hoe het beter moet.


Hartelijk dank voor je mailtje. Ik ben het helemaal met je eens. Zoals je wellicht weet is de SP voor het geen bezwaar systeem, waar voor helaas nog geen kamermeerderheid is. Recentelijk nog hebben we geprobeerd de Kamer een uitspraak te ontlokken, maar helaas tervergeefs. Toch is er wel beweging in de opvattingen. Terecht want de huidige wet en het feitelijk mislukt. Het doel was immers meer donororganen. Wel is er een motie van mij aangenomen in de Tweede Kamer om de volgende evaluatie van de wet te versnellen, die is nu volgend jaar. Het was het meeste wat er uit slepen is. Daardoor wordt ook een eventueel ander systeem dan opnieuw overwogen. Voor allen die nu wachten, duurt het helaas natuurlijk allemaal veel te lang. Op mijn inzet kan je blijven rekenen.


Hartelijk dank voor uw mail, die in met aandacht heb gelezen. Zoals u weet gaan we over niet al te lange tijd de orgaandonatiewet evalueren en ik vind uw voorstel om onvoorwaardelijk de wens van de overledene te respecteren zeker bespreekbaar. We moeten dan nog wel goed doordenken of dan niet weer het gevaar dreigt dat dan wellicht nog meer mensen geen keuze maken, omdat ze dat weer cru vinden voor hun nabestgaanden?
Er liggen meerdere opties open. Misschien moet je wel zeggen dat mensen niet alleen rechten hebben (een donororgaan ontvangen), maar dat daar dan ook wel (morele) plichten (orgaandonor worden) tegenover staan...
We moeten nog keuzes maken. Weet dat we dat heel serieus en betrokken doen. Een mail van iemand als u, die letterlijk aan den lijve ervaart hoe prachtig het is als iemand een ander wil helpen te leven, versterkt die betrokkenheid zo mogelijk nog meer!
Met hartelijke groeten (en respect gelukwensen voor u persoonlijk!)


Met veel aandacht heb ik uw mail gelezen. Zoals u waarschijnlijk weet gaan we binnen niet al te lange tijd de huidige wet Orgaandonatie evalueren. Dan zullen we alle voorstellen die er liggen en door betrokken mensen als u worden aangedragen, heel serieus behandelen om tot conclusies te komen.

Weet zeker dat we er heel serieus mee bezig zijn, juist omdat we ons maar al te goed realiseren dat het om leven en dood en op zijn minst kwaliteit van leven gaat!!
Daarom is het ook goed dat u ons mailde. Want u heeft gelijk: het gaat ons allemaal aan! Dank u wel daarvoor,


Hartelijk dank voor uw mail, die ik met belangstelling heb gelezen. Laten we hopen dat de vele en intensieve verbeteringen die op gang zijn gezet, echt zullen zorgen voor een substantiele verbetering. U persoonlijk wens ik het allerbeste toe!


Compliment voor je betrokken betoog! We doen er alles aan om de "opbrengst" van organen en weefsels en botten zo groot mogelijk te maken. Ook door de organisatie van orgaandonorcoördinatoren te verbeteren en de ziekenhuizen te verplichten veel actiever te zijn. Bovendien hebben we afgesproken dat- als komend voorjaar onverhoopt blijkt dat dat nog niets helpt,- we een debat zullen voeren over inderdaad een systeemswijziging. Maar ook het Belgische systeem zal bij ons niet erg veel meer opleveren, zo denken velen, simpelweg alleen al omdat wij de helft minder verkeersdoden hebben dan in België...

Je betrokkenheid deel ik, ik hoop dat we erin slagen oplossingen te creëren voor mensen als je vriend!